Halving Bitcoin là gì?
Halving Bitcoin là cơ chế giảm một nửa khoản trợ cấp bằng bitcoin mới được phép nhận cho mỗi khối mới, theo quy tắc đã định trước. Cơ chế này diễn ra sau mỗi 210.000 khối, thường khoảng bốn năm một lần. Phần giảm là bitcoin mới phát hành, không phải bitcoin (BTC) người dùng đã sở hữu, và không bao gồm phí giao dịch.
Halving diễn ra như thế nào?
Sau khi tạo ra khối hợp lệ được mạng chấp nhận, thợ đào có thể nhận trợ cấp khối và phí giao dịch. Trợ cấp là phần phát hành mới, có giới hạn phụ thuộc vào độ cao khối; độ cao khối là vị trí của khối trong chuỗi.
Mạng chính Bitcoin bắt đầu với trợ cấp 50 BTC mỗi khối. Sau mỗi 210.000 khối, trợ cấp cho các khối tiếp theo giảm một nửa: 50, 25, 12,5, 6,25, 3,125 BTC…
Ví dụ, tại độ cao 839.999, giới hạn vẫn là 6,25 BTC; đến độ cao 840.000 thì còn 3,125 BTC. Nút là máy tính chạy phần mềm xác thực của mạng, kiểm tra phần thưởng khối theo quy tắc tương ứng và từ chối khối nhận vượt mức. Vì vậy, sàn giao dịch không cần khởi động một thao tác riêng vào ngày halving.
Vì sao thường nói khoảng bốn năm một lần?
Bitcoin đặt mục tiêu thời gian trung bình giữa các khối là mười phút. Với tốc độ đó, 210.000 khối mất khoảng bốn năm, nên chu kỳ halving thường được mô tả là bốn năm.
Tuy nhiên, việc tạo khối có tính ngẫu nhiên. Thay đổi tổng hashrate của mạng, tức tổng tốc độ thử phép tính trong một đơn vị thời gian, cũng ảnh hưởng đến tốc độ thực tế. Mạng điều chỉnh độ khó dựa trên thời gian tạo khối trước đó để đưa mức trung bình dài hạn gần mục tiêu, chứ không bảo đảm mỗi khối xuất hiện đúng giờ.
Do đó, độ cao diễn ra halving có thể biết chắc, nhưng ngày cụ thể chỉ có thể ước tính theo tiến độ tạo khối thực tế. Halving điều chỉnh trợ cấp, không trực tiếp thay đổi thời gian mục tiêu giữa các khối.
Những lần halving trước diễn ra khi nào và lần tiếp theo là khi nào?
Ngày của các lần halving đã diễn ra dưới đây được quy đổi từ dấu thời gian của khối tương ứng sang giờ phối hợp quốc tế (UTC). Năm của lần thứ năm là ước tính. Khoản trợ cấp trong bảng là giới hạn mới áp dụng từ độ cao đó.
Lần | Độ cao khối | Ngày (ngày lịch sử theo UTC) | Trợ cấp mỗi khối sau halving |
|---|---|---|---|
Thứ nhất | 210.000 | 2012-11-28 | 25 BTC |
Thứ hai | 420.000 | 2016-07-09 | 12,5 BTC |
Thứ ba | 630.000 | 2020-05-11 | 6,25 BTC |
Thứ tư | 840.000 | 2024-04-20 | 3,125 BTC |
Thứ năm (ước tính) | 1.050.000 | Khoảng năm 2028; chưa xác định ngày cụ thể | 1,5625 BTC |
Ở một số múi giờ, lần halving thứ tư rơi vào ngày 19 tháng 4. Nếu thấy ngày khác nhau, cần kiểm tra múi giờ trước.
Theo quy tắc hiện hành, lần halving tiếp theo được kích hoạt tại độ cao 1.050.000. Ngày cụ thể phụ thuộc vào tốc độ tạo khối thực tế; năm trong bảng không phải ngày cố định hay bộ đếm ngược theo thời gian thực.
Halving ảnh hưởng đến phát hành bitcoin như thế nào?
Halving làm lượng BTC mới trong từng giai đoạn giảm dần. Ví dụ, tổng giới hạn trợ cấp của 210.000 khối đầu tiên là 10,5 triệu BTC; giai đoạn tiếp theo là 5,25 triệu, sau đó 2,625 triệu, rồi tiếp tục giảm.
Chuỗi phát hành này tạo nên mức trần thường được nhắc đến là khoảng 21 triệu BTC. Phép tính thực tế dùng đơn vị satoshi: 1 BTC bằng 100.000.000 satoshi, và phần nhỏ hơn một satoshi bị cắt bỏ. Vì vậy, tổng giới hạn trợ cấp hơi thấp hơn 21 triệu. Đây không phải lượng đang lưu hành; trợ cấp được nhận không đầy đủ, số tiền không thể chi tiêu và các yếu tố khác cũng ảnh hưởng đến lượng thực tế.
Trợ cấp cuối cùng sẽ về không. Mốc thường được nhắc đến “khoảng năm 2140” cũng là ước tính theo tốc độ tạo khối, không phải hạn chót theo lịch được giao thức quy định. BTC người dùng đã có không giảm do halving, và phí giao dịch không tự động biến mất khi trợ cấp về không.
Halving có ý nghĩa gì với thợ đào?
Halving trực tiếp giảm trợ cấp bằng bitcoin mới mà thợ đào có thể nhận mỗi lần tạo khối thành công. Tổng doanh thu còn bao gồm phí, còn kết quả hoạt động phụ thuộc vào tỷ lệ khối họ tạo được, giá bitcoin, chi phí điện và thiết bị. Do đó, không thể kết luận doanh thu hay lợi nhuận nhất thiết giảm đúng một nửa.
Khi trợ cấp giảm, phí trở nên quan trọng hơn trong doanh thu, nhưng số tiền và tỷ trọng vẫn biến động. Trợ cấp bằng không không tắt hoạt động đào ở cấp giao thức. Phí trong tương lai có thể hỗ trợ bao nhiêu hashrate phụ thuộc vào nhu cầu giao dịch và chi phí lúc đó, cùng các điều kiện khác. Xem phần thưởng khối để hiểu các thành phần doanh thu.
Halving có khiến giá tăng không?
Halving làm chậm tốc độ phát hành mới, nhưng không trực tiếp quyết định giá thị trường. Giá còn phụ thuộc vào nhu cầu mua bán, kỳ vọng thị trường, thanh khoản và môi trường kinh tế vĩ mô.
Quy tắc halving được biết trước, nên người tham gia có thể giao dịch dựa trên thông tin này trước sự kiện. Dù giá từng tăng trong một số giai đoạn, không thể chỉ dựa vào halving để suy ra mức tăng hoặc thời điểm tăng trong tương lai. Chu kỳ trợ cấp khoảng bốn năm cũng không phải chu kỳ giá cố định.
Thuật ngữ liên quan
Tìm hiểu Bitcoin, độ cao khối, phần thưởng khối và đào tiền mã hóa, hoặc quay lại bảng thuật ngữ tiền mã hóa.

